زندگانى ميان من و عمرو عاص صداقت و محبّت مستحكم بوده بايد كه عمرو عاص بعد از وفات من رعايت حقوق سابقه نموده مرا معاونتى نمايد به اينكه به دست خويش مرا در لحد نهد تا به بركت دست مبارك او اين منزل اوّل - كه وادى خاموشان است و مقام كفن‌پوشان - بر من آسان گذرد . عمرو عاص از شنيدن اين سخن رقّت نموده بسيار بگريست . بعد از آن به قبر معاويه درآمده او را در لحد نهاد . چون از دفن فارغ شد و خواست بيرون آيد يزيد شمشير بركشيد كه بيعت كن آنگاه از اينجا بيرون آى . عمرو عاص چون حال بدين منوال ديد دانست كه عقل يزيد به اين حيله نمىرسد . لگدى بر معاويه كوفت و گفت : آيا بعد از مرگ هم مكر مىكنى ؟ و اين نقل مردود است و ضعيف ، به دو وجه : يكى آن‌كه به اتّفاق اهل سير و ارباب تواريخ معتبره وفات عمرو عاص از جمله وقايع سال چهل و سيّم هجريست و وفات معاويه در سال شصتم از هجرت سيّد بشر بود . ديگر آن‌كه به اتّفاق مورّخين يزيد در وقت دفن معاويه حاضر نبود ، بلكه از دفن او به سه روز رسيده بر قبر او نماز گزارد . ذكر اولاد و ازواج معاويه در كامل التواريخ آورده كه معاوية بن ابى سفيان چهار زن داشت . يكى ميسون كلبيه « 1 » كه مادر يزيد بود . و بعضى گفته‌اند كه از اين زن دخترى ديگر نيز داشت كه نام او امة ربّ المشارق « 2 » بود ، و اين دختر در كوچكى بمرد . « 3 » ديگرى فاخته بنت قرظه . از اين زن دو پسر داشت ، يكى عبد الرحمن و ديگر عبد اللّه . امّا عبد الرحمن در صغر سن بمرد و عبد اللّه مردى بله بود ، چنانچه مشهور است كه روزى عبد اللّه بن معاويه به آسيابانى رسيد ديد كه در گردن استرش جلاجل بسته . پرسيد كه چرا اين جلاجل را در گردن استر بسته‌اى ؟ گفت : تا اگر از گردش بازماند من بدانم . عبد اللّه گفت : اگر او بايستد و سر خود را بجنباند چون مىدانى ؟ آسيابان گفت : استر مرا مثل امير عقل نمىباشد . سيم نائله بنت عماره كلبيه است . امّا اين را قبل از دخول طلاق داده بود ، به‌واسطهء آنكه چون نائله را عقد كرده بود به منزل آورد و ميسون را گفت : برو نگاه كن كه چون است . ميسون آمد و گفت : نائله بسيار جميله است ، امّا در زير ناف خالى دارد ، و هرزنى كه در زير ناف او خال باشد سر شوهر را بريده در كنار خود مىبيند . بنابراين معاويه او را طلاق كرده او را حبيب بن مسلمة الفزارى تزويج نمود . اتّفاقا به اندك روز كشته شد . بعد از آن نعمان بن بشير او

--> ( 1 ) . وى دختر بحدل بن انيف از قبيلهء كلب است . ( 2 ) . به معنى « كنيز پروردگار خاوران » است . ( 3 ) . معاويه از زنان متعدّد خود پنج دختر داشت : هند ، عاتكه ، رمله - كه محبوبهء پدر بود - ، صفيه ، و عايشه .